هشدار بازارهای جهانی

هشدار بازارهای جهانی

غلامحسین دوانی

عضو جامعه حسابداران رسمی ایران

اعلام جرم با رئیس جمهور امریکا علیه سازمان بورس و بانک معروف مورگان استانلی و تعلق بی‌سابقه‌ترین جریمه تاریخ بورس امریکا به بانک استانلی مورگان (13 میلیارد دلار) بعلت فریب افکار عمومی در ایجاد بحران بازار مسکن سال 2008 باعث  شده اخیراً هشدارهایی جدی پیرامون ابزارهای مالی (مشتقات) در تارنماهای مختلف بازار سرمایه در مورد حجم عظیم قراردادهای ابزار مالی که تاکنون بالغ بر 1200 تریلیارد دلار شده به چشم می‌خورد. اگر بخش تولید و خدمات را بخش واقعی اقتصاد (Real Economy) و بخش ابزارهای مالی و سهام را بخش غیرواقعی (non-real economy) بدانیم، هم‌اکنون بخش غیرواقعی اقتصاد بیست برابر بزرگتر از بخش واقعی اقتصاد شده است. شاید حالا بتوانیم این گفته وارن بافت (دومین ثروتمند جهان) را بدرستی بفهمیم که بخش  ابزارهای مالی (Hedge Fund & Diversify)، سلاحهای کشتار جمعی مالی می‌نامید. بررسی آمارهای اقتصاد جهانی نشان می‌دهد که مجموع حجم کل تولید ناخالص داخلی جهان از سال 1960 تا 2012 معادل 2.143.583 میلیارد و حجم ابزارهای مالی که در همین دهه گذشته رونق یافته بالغ بر 1200 میلیارد دلار یا به تعبیری حجم این اوراق معادل 5 درصد کل تولیدات جهان در عرض 52 سال گذشته می‌باشد که تمایل به بزرگتر شدن هم دارد. جالب آنکه در حالی که هنوز بازارهای سهام به نقطه سال 2008 بازنگشته‌اند.

حجم این ابزارها در اول اکتبر 2008 یعنی زمان سقوط بازارها رقمی حدود 791 تریلیارد بوده که در عرض 4 سال گذشته با توجه به افت بازارها معادل 80 درصد رشد و به 1200 میلیارد دلار سیده است. نگارنده عقیده دارد دوران تولید انبوه که دوران پساسرمایه که گذر از سرمایه‌داری لیبرالی است حامل پدیده‌های خطرناکی است که فرهنگ گفتمان آن «جنگ و خشونت» می‌باشد که نمونه‌های بارز آن ایجاد حداقل را جنگ منطقه‌ای پس از سقوط شوروی بوده است. بررسی هزینه‌های جنگ در آمریکا از نخستین جنگهای داخلی (83- 1775) تا پایان سال 2011 تا جنگ اخیر بر علیه عراق و افغانستان امریکا معادل 2.580 میلیارد دلار بقیمت جاری (مقایسه کنید با کل هزینه‌های جنگ اول که معادل 185 میلیارد دلار بوده است) و به قیمتهای ثابت سال 2011 برابر 7.930 میلیارد دلار می‌گردد. بدیهی است که هزینه‌های جنگهای امریکائی باید از طریق متحدان منطقه‌ای (اتحادیه اروپا)- (اتحادیه اعراب دست‌نشانده) و یا از طریق انتشار اوراق کاغذی کمپانیهای بزرگی که در جنگ مشارکت داشته‌اند تأمین گردد که پی‌بردن به این موضوع داشتن حداقل عقل و بیطرفی محض می‌شد. مورگان استانلی همان بانکی است که اگرچه خود را از بانیان بحران مسکن 2008 بوده اما با ترفندهای خاص قانونی توانست بانک بزرگ لهمان برادرز را به تصرف درآورد و دو سال بعد سوددهی بالای 40 درصدد را نصیب خود سازد اما اینکه آشکار شده که بانک مورگان با تقلب و فریب توانسته خود را تثبیت نماید.

مشخص نمی‌باشد با این شرایط چرا عده‌ای در داخل کشور مرتباً روی‌آوری به ابزارهای نوین مالی (بخوانید کاغذهای بی‌پشتوانه اقتصاد واقعی) را تبلیغ و ترویج می‌کنند. اگر خود جهان سرمایه از این ثروت کاغذی  هراسان شده چرا طرفداران وطنی آن بدون هراس نگران عدم استفاده بازارهای ایران از این پدیدۀ نامیمون است. بنظر می‌رسد دولتمردان باید پیش از آنکه تحت تأثیر این سموم مالی باشند باید نگران سقوط و ریزش بخش واقعی اقتصاد (به سرنوشت صنعت خودرو، صنعت نساجی و صنایع الکترونیکی کشور بنگرید) باشند تا دوام و قوام اقتصاد کشور بتواند ضامن توانمندی جامعه گردد.

 

/ 0 نظر / 5 بازدید