تقلب چیست

 

 

تقلب یکی از عارضه­های غیرطبیعی تجارت محسوب می­شود. تاریخ تقلب به تاریخ بشریت پیوند دارد. بسیاری از مردم با پدیده تقلب، فریب و کلاهبرداری کمابیش آشنا هستند و هر روزه نیز رسانه­های جمعی اخباری در این مورد منتشر می­کنند اما پدیده تقلب در بورس دارای اثرات ویرانگری است که شناسائی آن می­تواند در فرآیند توسعه بازار سرمایه موثر واقع شود. هرگونه تحریف بااهمیت عمدی در صورتهای مالی را تقلب گویند. در حوزۀ حسابرسی تقلب عبارتست از:«تقلب تحریف حقایق بااهمیت توسط شخصی که می­داند مطلبش حقیقت ندارد یا ارائه حقایقی با بی­توجهی کامل نسبت به صحت یا سقم آن با قصد فریب دادن دیگران و با این نتیجه که طرف مقابل، زیان ببیند.» .حسابرسی امروزه به عنوان یک حرفه مستقل شناخته شده بین‏المللی درآمده که وظایف نوین آن صرفاً رعایت الزامات اخلاق حرفه‏ای و استانداردهای حسابرسی نمی‏باشد. در تعاریف جدید که برای توسعه بازارهای مالی تدوین شده از جمله وظایف خاص حسابرسان، مسئولیتهای اجتماعی           (social responsibility ) می‏باشد. اما مسئولیتهای اجتماعی دارای ابعاد و مختصات وسیع و گسترده‏ای است که چنانچه این ابعاد و مختصات تعریف و روشن نشوند حسابرسان در یک پارادوکس (تناقص حرفه‏ای و اجتماعی) قرار خواهند گرفت. فارغ از گستره این ابعاد آنچه مسلم است وظیفه اصلی حسابرسان اعتباربخشی به اطلاعات مالی و ایجاد شفافیت در بازارهای مالی است و بهمیت علت همه مسئولیتهای سنتی و نوین حسابرسان صرفاً در این چارچوب قابل بررسی و تبیین نخواهند بود.در چند سال گذشته که اوج ادغام و انحصار در سرمایه­گذاری جهانی رخ داده جهان سرمایه شاهد موارد متعدد تقلب عظیم بوده که بازار های جهانی را زمینگیر کرده است .

بی شک بررسی موارد فوق جز از طریق شفافیت و افشای اطلاعات در زمینه‏های فوق امکانپذیر نمی‏باشد. اما ابعاد افشای اطلاعات چگونه باشد تا تاثیرات  عینی بر بازارهای مالی داشته باشد؟ مهمترین موضوعی که در محدوده مسئولیتهای حسابرسان در سطح جهانی و منبعد هم در ایران قرار خواهدگرفت اظهارنظر پیرامون مسئولیتهای اجتماعی نهادهای مالی به ویژه مسائل زیست محیطی و مسائل حقوق بشر خواهد بود. مثلاً اگر کارگران کشوری بدون پوشش بیمه‏های اجتماعی همچون ابزار سنگی پای ماشین تولید (بخوانیدفیل سرمایه‏داری) له می‏شوند .حسابرسان بنا به مسئولیتهای اجتماعی ناشی از اصول و میثاق جهانی سازمان ملل متحد نمی‏توانند از این موضوع بی‏تفاوت بگذرند و لاجرم در بندهای بازرس و سایر موارد افشای این موضوع از قیودات اجتماعی حسابرسان خواهد بود. بطور مثال اصل (29) قانون اساسی کشور ما می‏گوید: «برخورداری از تامین اجتماعی از نظر بازنشستگی، بیکاری، پیری، از کارافتادگی، بی‏سرپرستی و... درمانی و مراقبت‏های پزشکی به صورت بیمه و غیره، حقی است همگانی» گستره مسئولیت‏های حسابداران و حسابرسان با توجه به مفاهیمی همچون حسابداری اجتماعی، مسئولیتهای اجتماعی. مسئولیت‏های حرفه‏ای امروزه ابعاد وسیعی بخود گرفته بطوریکه سازمان ملل متحد منشوری را بنام «اصول میثاق جهانی» بعنوان الزامات تجارت جهانی مطرح نموده که موارد اصلی آن خبارتند از :

حقوق بشریعنی  فعالیت‏های تجاری باید در قلمرو نفوذ و فعالیت خود حقوق بشر را که در سطح بین‏المللی به رسمیت شناخته شده است رعایت و حمایت کنند ، باید اطمینان یابند که در سوء استفاده از حقوق بشر و نقض این حقوق مشارکتی ندارند.

موارد مربوط به نیروی کاریعنی  فعالیت‏های تجاری باید از آزادی سازمان کارگری و به رسمیت شناختن حق موارد مچانه‏زنی دسته‏جمعی حمایت کنند، حذف هرگونه کار اجباری ، ممنوعیت قاطع کار کودکان و  حذف هرگونه تبعیض در عرصه اشتغال و کار

موارد محیط زیست یعنی  فعالیت‏های تجاری باید از اقدامات پیش‏گیرانه در مورد خطرات زیست محیطی حمایت کنند ، به اقدامات ابتکاری برای افزایش مسئولیت در برابر محیط زیست دست بزنند و ابداع و رواج فناوری‏های متناسب با محیط زیست را تشویق کنند

مبارزه با فساد یعنی  فعالیت‏های تجاری باید با هر شکل از فساد از جمله اخاذی و رشوه‏گیری مبارزه کنند.

جالب آنکه دو سال پیش  یکی از موسسات بین‏المللی بعلت پذیرش مشتری در کشور برمه که مشهور به عدم رعایت حقوق بشرست مورد تنبیه انضباطی قرار گرفت و در دادگاه بر علیه موسسه حسابرسی بدلیل عدم رعایت موازین بین‏المللی در پذیرش مشتری اقامه دعوی شد و یا یکی از موسسات بین‏المللی حسابرسی بعلت پذیرش یک مشتری که شرکت مورد حسابرسیش بر علیه حیوانات اقدام می‏کرد مورد مواخذه قرار گرفت. حداقل مسئولیت‏های اجتماعی عدم رعایت آنها موجب افشاء در گزارشات حسابرسی شده عبارتند است از  مقررات زیست محیطی ،  حقوق شهروندی (حقوق بشر) و عدم تبعیض بین زنان و مردان در پرداخت حقوق.

بنابراین بنظر می‏رسد حوزه حسابرسی و صدور گزارشات حسابرسی بآن آسانی که بسیاری تصور می‏کنند نیست که با نوشتن کلیشه‏ای عبارات استاندارد بتوانیم شانه از زیربار مسئولیتهای اجتماعی خالی کنیم.بلکه فرآیند جهانی شدن مسئولیتهای جدیدی را پیش روی حسابداران رسمی قرار داده  که آنها باید با مسائلی نظیر پول­شوئی، فساد مالی، تقلب و ریاکاری در حسابها، «حساب­آرائی» مقابله کنند که این امر مستلزم هزینه اجتماعی برای حسابرسان خواهد بود اما همان­طوری که پای­بندی برخی افراد به مسئولیتهای اجتماعی امروزه زبان­زد عام و خاص است. حسابداران رسمی نیز باید نشان دهند که در امر برقراری «حکمرانی خوب» مشارکت فعال خواهند داشت و پذیرای هزینه اجتماعی آن نیز خواهند بود. بدون شک بنگاههای اقتصادی نیز نمی­توانند در چارچوب سنتی به تداوم فعالیت خود ادامه دهند زیرا شفاف­سازی و روشنگری خواسته اصلی سهامداران جزء و بازار سرمایه می­باشد. امروزه بنگاههای اقتصادی باید اصول جهانی هشتگانه­ای را که به مجموعه اخلاق جهانی در تجارت مشهور شده رعایت کنند. این هشت مورد عبارتند ازمجموعه مقررات جهانی سازمان ملل متحد در مورد عدم گماردن کودکان و مقررات حقوق بشر، مقررات سازمان جهانی کار،رهنمودهای اتحادیه اروپا،مجموعه مقررات ایزو سری 14000، مقررات پاسخگوئی سری 1000، مقررات حقوق بشر،اصول جهانی مسئولیتهای اجتماعی موسوم به اصول سولیوان و مجموعه مقررات مسئولیتهای اجتماعی سری 8000

نگاهی به موارد فوق نشاندهنده اهمیت اصل الزامات به پاسخگوئی و رعایت شفاف­سازی و استانداردهای بین­المللی است که حافظ منافع مردم در مسائل زیست محیطی و کیفیت کالاها و رعایت حقوق بشر از منظر حقوق کارگران و ... می­باشد. لذا بر همین اساس حسابداران رسمی دیگر صرفاً افرادی که گویا با استانداردهای حسابداری و حسابرسی سر و کار دارند نیستند بلکه اینان انسانهای فرهیخته­ای هستند که در مقام دفاع از منافع عمومی بر پایه مسئولیتهای اجتماعی باید عدم رعایت الزامات فوق را در گزارشات خود مطرح و با افشای مسائل پنهان بنگاههای اقتصادی، تاریکخانه­های بازار سرمایه را از طریق استقرار استانداردهای حسابرسی جهان­شمول روشن سازند.

/ 0 نظر / 10 بازدید