از حسابداری چه می دانیم؟!

 

حسابداری و صنعت همزاد سرمایه­داری نوین هستند. اگرچه نام پاچیولی بعنوان بنیانگذار حسابداری دوطرفه (دوبل) در تاریخ حسابداری ماندگارست اما بدون شک آنچه ما امروزه به عنوان حسابداری می­شناسیم محصول رشد صنعت و سرمایه­داری در انگلستان بوده است. حسابداری دانشی توصیفی تحلیلی است که معاملات و رویدادهای دارای اثر مالی بر واحدهای اقتصادی را توصیف و تحلیل می­کند. تئوری حسابداری را می­توان به عنوان گروهی از براهین منطقی که به صورت اصول جامع، کلی و مرتبط ارائه می­شود، تعریف کرد. این اصول، رهنمودها و معیارهایی را برای ارزیابی عملیات حسابداری فراهم می­آورد و به عنوان راهنما در تدوین اصول و روشهای جدید به­کار گرفته می­شود. تئوری حسابداری و اصول و استانداردهای منتج از آن، ضوابط حاکم بر سیستم حسابداری می­باشند.به­کارگیری دانش حسابداری در عمل، سیستم حسابداری واحدهای مختلف را پدید می­آورد. هر سیستم حسابداری سه عملکرد اطلاعاتی، کنترلی و خدماتی دارد. مهمترین عملکرد سیستم حسابداری، یا عملکرد مسلط آن اطلاعاتی است. به این دلیل حسابداری اساساً سیستمی اطلاعاتی محسوب می­شود.حسابداری زائیده محیط اقتصادی است یعنی عوامل و مولفه­های اقتصادی در پیدایش حسابداری موثر بوده­اند. مثلاً در نظام عشیرتی و جمع­آوری غله و آذوقه حسابداری به معنای مباشر سلطان در شمارش اموال خزانه و در نظام سرمایه­داری، حسابداری به مفهوم بسی فراتر که امروزه شناخته شده تلقی می­شود لذا نمی­توان در یک محیط اقتصادی عقب­مانده انتظار ظهور حسابداری پیشرفته را داشت. هر واحد اقتصادی، محیط کنترلی خود را متناسب با نیازها و هدفهای سازمانی برقرار می­کند. محیط کنترلی، طرز تفکر مدیریت و شیوه رهبری آنان، شیوه­های عملیاتی، طرح سازمانی، وظایف و مسئولیتهای هیأت مدیره و کمیته­های آن، روشهای تفویض اختیارات و مسئولیتها، روشهای کنترل مدیریت، واحد حسابرسی داخلی، سیاستها و روشهای مدیریت نیروی انسانی و عوامل برون­سازمانی موثر بر واحد اقتصادی را در بر می­گیرد. به بیانی دیگر، آثار مجموعه این عوامل بر تدوین، بهبود یا کاهش اثر نفوذهای ناخواسته بر اثربخشی سیاستها و روشهای خاص،
منعکس کننده محیط کنترلی است. نظارتی و ارزیابی عملکرد دولتمردان سرلوحه توجه مردم قرارگرفته بی‏شک، حسابرسی در ابعاد مالی و اقتصادی مهمترین ابزار قدرتمند نظارت در فرآیند پاسخگوئی بشمار می‏رود. برای ایجاد انضباط حسابداری و ابزارهای نظارتی دولت در بخش امور اقتصادی باید به مولفه‏ها و ابزارها و اهرمهای این نظارت نیز توجه بیشتری مبذول داشت. که یکی از بهترین این ابزارها حسابداری و حسابرسی به شمار می‏روند. اقتصاد دولتی ایران در دو دهه گذشته فارغ از نظارت و کنترل رشد بادکنکی نموده، حبابهای آن نیز فروکش کرده و هم اکنون پیامدهای فقدان نظارت موثر، مشکلات فراوانی را بوجود آورده که گریز از این مشکلات و راهبرد حل منطقی آن مستلزم نظارت کامل بر عملکرد موسسات و بنگاههای اقتصادی اعم از دولتی و غیردولتی از طریق حسابرسی می‏باشد. حرفه حسابرسی نیز به نوبه خود باید درصدد تقویت توانائیها و ظرفیت‏های علمی و عملی برآید تا از طریق تجمیع امکانات در فرآیند نظام پاسخگوئی بتواند رسالت  خود را به نحو اصولی و خدشه‏ناپذیر انجام دهد. مدیران موسسات و سازمان‏ها- به عنوان نمایندگان مالکین- مسئولیت پیشبرد بنگاههای اقتصادی را به سوی اهداف و دستیابی به موفقیت‏های هرچه بیشتر را به عهده دارند. یکی از ابزار اساسی برای نیل به این اهداف، برقراری سازوکارهائی است که در رویاروئی با مخاطرات متعددی که فراروی بنگاههای اقتصادی از دورن و برون وجود دارد، آنها را از پیامدهای زیانبار این مخاطرات حفظ نماید. بنابراین، مدیران موظف به استقرار یک نظام کنترل مناسب می‏باشند که استقرار این نظام بدون استفاده از حسابداران و حسابرسان امکانپذیر نمی‏باشد.

 

/ 0 نظر / 45 بازدید